Tag Archief van: cursus

Filosoferen over vrijheid

De bekende twintigste-eeuwse filosofe Janis Joplin verwoordde het in 1970 treffend: “Freedom is just another word for nothin’ left to lose.” Vrijheid is een van de meest genoemde en ervaren waarden, in uiteenlopende tijden en culturen. Juist daardoor behoort het ook tot de meest doordachte begrippen in de geschiedenis van de filosofie.

Hoe heeft het filosofisch denken over vrijheid zich in de loop der eeuwen ontwikkeld? Daarbij komen denkers aan bod als Socrates, Plato en Aristoteles, de Stoïcijnen, kerkvaders als Augustinus en Thomas van Aquino, en verlichte filosofen zoals Baruch Spinoza, Immanuel Kant en John Stuart Mill. Ook moderne denkers als Isaiah Berlin en Hannah Arendt worden besproken. Er is aandacht voor de vraag hoe het filosofische denken over vrije wil zich verhoudt tot recente inzichten uit de psychologie en evolutiebiologie. Bestaat de vrije wil wel of niet, en wat betekent dat voor ons begrip van menselijk handelen?

Een nieuwe reeks voor HOVO Rotterdam.

Nieuwe cursus Stoïcijns Denken & Doen

“Het is niet zo dat wij het niet durven omdat het moeilijk is, maar omdat wij het niet durven is het moeilijk.” Deze intrigerende zin schrijft de stoïcijnse filosoof Seneca tegen het eind van zijn leven aan zijn vriend Lucilius. Niet veel later dwingt keizer Nero Seneca tot zelfdoding. Dat blijkt dan nog niet zo makkelijk, met alle verschillende manieren waarop die zelfdoding kan plaatsvinden. Hoe dan ook schijnt Seneca zijn lot kalmpjes – ja, stoïcijns – op zich te hebben genomen. Hij durfde.

Hoe doe je dat, stoïcijns leven, en indien de tijd daar is… sterven? We spreken erover in negen bijeenkomsten. Eerder deden we dit in Tilburg, Rotterdam, Amsterdam, Nijmegen en het centrum van Utrecht. Nu voor de Volksuniversiteit in Leidsche Rijn. En wel op negen dinsdagavonden vanaf dinsdag 15 september. Je kunt erbij zijn.

Een nieuwe reeks… Grootse Denkers

Bij HOVO Tilburg begin ik vanaf 29 september 2026 met een nieuwe cursus: Grootse Denkers. Je kunt in twee jaar veertig colleges volgen, of er alleen de tien colleges per semester uitpikken die je het meest aanspreken.

In dit eerste semester van de vierdelige leergang Grootse denkers richten we ons op het leven en werk van tien klassieke wijsgeren uit het Verre Oosten en Zuidoost-Europa. We verkennen de Chinese, Indische en Grieks-Romeinse beschavingen uit het eerste millennium v.Chr. en de eeuwen daarna.

Naast hun levens bespreken we ideeën die ook vandaag nog betekenis kunnen hebben. Denk aan de levenskunst die ontstaat wanneer we krampachtig streven durven loslaten (Lao Tse en de Boeddha), of aan het vermogen om te leven met voortdurende verandering en innerlijke tegenstrijdigheden (Heraclitus). We onderzoeken hoe het stellen van de juiste vragen vanuit een houding van niet‑weten tot meer inzicht kan leiden (Socrates), en hoe idealen de werkelijkheid kunnen inspireren (Plato).

Verder komen thema’s aan bod zoals het belang van duurzame vriendschappen en het ontwikkelen van deugden (Aristoteles), het bewust beleven van genot en het omgaan met pijn door helder te blijven denken (Epicurus), en het onverstoorbaar aanvaarden van het leven zoals het zich aandient (de stoïcijnen Seneca, Epictetus en Marcus Aurelius).

Voor praktische info en inschrijving

De nieuwe mens – Changemakers die blijven inspireren

Vanaf 29 september 2026: een nieuwe reeks voor HOVO Brabant in Eindhoven. Over…

Socrates en Jezus. De Dalai Lama en Nelson Mandela. Gandhi en Martin Luther King. Che Guevara en de Dwaze Moeders. Greta en Oprah. Hannah Arendt en Simone Weil. Nina Simone, Aung San Suu Kyi en Zineb El Rhazoui.  Het is maar een greep uit de vele denkers en doeners die de wereld hebben proberen te verbeteren. We gaan filosoferen over wat zij ons kunnen leren over het goede – of het betere leven – individueel, maar zeker ook maatschappelijk.

Waarom deden ze wat ze deden? Wat voor overeenkomsten én verschillen vinden we? En hoe kunnen wij vandaag de dag uit de voeten met deze vaak beroemde, maar soms ook onopgemerkte veranderingskunstenaars? Dat zijn de vragen die centraal staan in deze cursus.

Bij deze keuze van de personen en bewegingen die we behandelen, bestrijken we een groot deel van de geschiedenis en diverse continenten: Azië en (Latijns-)Amerika, Europa en Afrika. We laten ons inspireren door oosterse spiritualiteit, de oude Grieken, maar ook door bijvoorbeeld Ubuntu. Door de strijd voor vrouwenrechten en raciale gelijkheid, klimaatactie en de arbeidersbeweging, revolutionairen mét en zonder revolvers. En waar vrouwen historisch gezien net wat vaker onderbelicht zijn gebleven, streven we hier evenwicht na tussen mannen én vrouwen die in de loop van de eeuwen de wereld hebben trachten te verbeteren.

In tien bijeenkomsten maken we gebruik van teksten van en over de betreffende changemakers, van videofragmenten en van interessante literatuur of documentaires die online zijn te bekijken, voor én na de colleges.

Voor praktische info en inschrijving

Filosoferen in Frankrijk – van 6 tot 10 september…

Leven als God in Frankrijk? Leven als filosoof in Frankrijk! En wel van zondag 6 tot en met woensdag 9 september dit jaar. Met een kleine groep cursisten op een prachtige plek in de Dordogne, waar je van 5 tot 12 september kunt verblijven. Kosten voor de cursus én het verblijf: 800 euro per persoon.

In vier dagen bespreken we het goede leven, aan de hand van vijf Franse filosofen: Michel de Montaigne, Simone de Beauvoir en Simone Weil, Albert Camus en Jean-Paul Sartre. Wat betekent het om vrij én verantwoordelijk te zijn? Hoe verzorg je zowel geest als lichaam, ook als je leeftijd vordert? Hoe geef je vriendschap én liefde vorm? En hoe verbeter je de wereld terwijl je van je eigen leven blijft genieten? Dat zijn de vragen die we zullen behandelen, filosofisch en persoonlijk, diepgaand én lichtvoetig.

Dus heb je interesse en wil je samen met een vriend of vriendin, vader of zoon, moeder of dochter aansluiten, neem dan contact met me op. Dat kan tot vrijdag 5 juni. 

Dit is de locatie…

Cursus Machiavelli voor Beginners

Een kleinschalige cursus waarin we de vraag beantwoorden wat wij van Machiavelli kunnen leren. We verkennen deze vraag met zijn even beroemde als beruchte boek De Heerser (1513). Machiavelli’s provocerende ideeën passen we zowel toe op de wereldpolitiek en -economie als op onze eigen levens: denk aan de vraag in welke situaties je mag – of zelfs moet – liegen; aan de noodzaak van tough love voor het bestwil van je partner of kinderen; en aan de vraag of je beter gevreesd dan geliefd kan worden door mensen die níet per se het beste met jou voor hebben, op je werkplek of op andere plekken in je publieke leven.

Plaats en tijd: Utrecht, Coachhuis Maliebaan, de donderdagavonden 4, 11, 18 en 25 juni 2026. Steeds van 19.00 tot 21.30. Kosten: 300 euro. Je kunt je aanmelden via het contactformulier op deze site.

Fortuyn, 25 jaar verder

Een reeks van tien bijeenkomsten waarin we terugkijken op de kwart eeuw sinds 11 september 2001: de aanslagen op de Twin Towers. We focussen daarbij op drie fenomenen die hierna in Nederland én erbuiten een grote rol zijn gaan spelen in onze politiek: charisma, populisme & polarisatie. Alle drie waren ze ook prominent aanwezig bij de komeetachtige opkomst van Pim Fortuyn, vlak na ‘9-11’ tot aan zijn dood op 6 mei 2002. Vanaf 11 september 2026 op de Volksuniversiteit Utrecht.

Sterven als een stoïcijn

Er is een verhaal over een leerling die zijn zenmeester voortdurend blijft vragen naar de dood. Hoe is die? Wat komt erna? Hoe ziet dat eruit, en hoe voelt het? Op een gegeven moment is de meester er wel klaar mee, en zegt hij: ‘Hoe kan ik je hierop een antwoord geven? Ik ben misschien je meester, maar ik ben toch niet dood?’ Het blijft een filosofisch én praktisch probleem: achterhalen wat het betekent om dood te zijn. Misschien kunnen we het beter hebben over hoe het is om te leven met het besef dat je dood gaat, en over wat sterven ons over het leven leert. Op 12 mei spreek ik in Dronten over ‘Sterven als een stoïcijn.’ Je kunt erbij zijn. En nu maar hopen dat ik lang genoeg leef om het te vertellen…

Filosoferen over het goede leven

Wat zou ‘goed leven’ kunnen zijn? Op maandag 29 juni gaan we die vraag vanuit vele verschillende perspectieven beantwoorden tijdens een zomerschool van HOVO Brabant: Boeddha en tao; Aristoteles en Epicurus; de Stoa; en de Franse existentialisten. We gaan filosoferen over gemoedsrust en betrokkenheid; verlies en vergankelijkheid; liefde en vriendschap. Dat alles nemen we serieus, zonder het overmatig ingewikkeld te maken. Klik hier voor meer info….

3-daagse cursus: Terug naar je eigen normaal

Wat gebeurt er als je een filosoof en een psycholoog samen laat nadenken over wijsheid in een turbulente wereld? En als je vervolgens met hen en met andere cursisten in gesprek gaat over je eigen ervaringen, idealen en plannen voor de toekomst? Zoals de Zen-meester zei: We gaan het zien… En wel dit najaar.

  • Geef jezelf de kans om juist in deze tijd stil te staan bij wat veranderingen om je heen met je doen.
  • Krijg inzichten in hoe belangrijke denkers omgingen met veranderingen en uitdagingen in hun tijd.
  • Laat deze ideeën op je inwerken en je aanzetten tot een eigen antwoord.
  • Krijg nieuwe impulsen en volg deze zonder oordeel.
  • Maak plannen, werk ze uit, scherp ze aan en voer ze uit!

 

Programma:

 

  • Dag 1:

 Hoe om te gaan met crisis?

“For what is a crisis, if not an event that forces us to distinguish between the crucial and the trivial, forces us to reveal our priorities, to apply the most rigorous criteria and judge things?” (Daniel Mendelsohn).

 

Niets is blijvend, behalve verandering.

“Niemand stapt ooit twee keer in dezelfde rivier. Want het is niet dezelfde rivier en hij is niet dezelfde mens.” (Heraclitus).

 

 

  • Dag 2:

Wie geeft de antwoorden? Of zitten ze in jezelf?

“Verwacht geen ander antwoord dan dat van jouzelf.” (Bertolt Brecht).

 

Leven en laten leven: vind een balans tussen jou en de ander.

“Het is niet jij die de wereld een plaats geeft, maar het is de Ander, die jou aanspreekt, appelleert en jou een plaats geeft.” (Emmanuel Levinas).

 

 

  • Dag 3:

 Je eigen Odyssee: hoe vaar je wel in deze wereld?

“Van veel mensen zag hij de steden en hij leerde hun visie kennen. Maar veel ook moest hij afzien op zee.” (Homerus, de Odyssee).

 

Opbouw en werkwijze:

De leergang ‘Terug naar je eigen normaal’ is opgebouwd uit 3 plenaire bijeenkomsten van ieder 2 dagdelen (ochtend/middag), waarbij lezingen en workshops elkaar afwisselen. Tijdens deze sessies ga je samen met ons op zoek naar jouw eigen nieuwe richting. Je wordt uitgedaagd, krijgt feedback en werkt je plannen uit. Tussen de bijeenkomsten kun je contact met een buddy onderhouden. Daarin heb je de mogelijkheid om je ideeën te toetsen, verdiepen en concretiseren. De plenaire bijeenkomsten zijn dan weer het moment om je ervaringen te delen en te sparren met alle anderen en je verder te laten inspireren.

 

Docenten:

Remko van Broekhoven (Breda, 1967). Studeerde journalistiek en politicologie. Gaf les aan de Hogeschool Utrecht, de Universiteit Leiden en de Universiteit Utrecht, en doet dit nog steeds bij het HOVO en The School of Life. Is sinds 2006 werkzaam als filosoof. Publiceerde drie publieks-filosofische boeken: Staat van Tederheid in 2007; Verbeter de wereld, begin om halfelf in 2011; en De wereld omgekeerd in 2020. Promoveerde in 2016 op een politiek-filosofische dissertatie over de rol van de journalistiek in de democratie. Verzorgt filosofische counseling 1-op-1 of in kleine groepen, en workshops voor bedrijven en organisaties over ethiek, zelfontwikkeling en maatschappijverbetering.

 

Michiel Theunissen (Nijmegen, 1966). Studeerde psychologie aan de Radboud Universiteit te Nijmegen. Was van 1997 tot 2006 senior trainer en -coach bij Boertien & Partners waar hij organisaties en individuen begeleide in professionele en persoonlijke verandering en transitie. Is sinds 2006 zelfstandig psycholoog en procesbegeleider. Coacht, traint en begeleidt (management-) teams, leidinggevenden en individuen in communicatie, samenwerken, leidinggeven en persoonlijke groei.

 

Locatie, data en prijs: Conferentiecentrum De Poort Groesbeek; 14 oktober, 4 en 23 november 2021; € 1295,– (inclusief lunch, koffie en thee).

 

Meer informatie en aanmelden: info@michieltheunissen.nl of contact@remkovanbroekhoven.nl