‘Redpilling’, wordt het tegenwoordig wel genoemd. In The Matrix (1999) krijgt hacker Neo de keus tussen een blauwe en rode pil. Neemt hij de blauwe, dan vergeet hij. Neemt hij de rode, dan leert hij de werkelijkheid kennen. Wat niet per se prettig is, zo blijkt in het vervolg van de film. Deze scene in The Matrix is te zien als een variant op de Grot-metafoor die Plato zo’n 2400 jaar terug al schetste. Een leven in schijn, of een leven in werkelijkheid? In mijn nieuwste vlog koppel ik deze vraag aan de klimaatcrisis.

Een kritiek op een maatschappij waarin iedereen criticus kan zijn. En we voortdurend elkaar – of onszelf – de maat nemen op grond van wat meteen zichtbaar lijkt. Een alternatief ook van radiostilte op social media, van meer constructieve journalistiek en van mensen die zeggen wat ze denken, zonder zich te veel af te vragen hoe dat overkomt. Mijn nieuwste vlog.

Je vraagt het je soms af, als je ziet hoe we deze planeet uitwonen, andere dierensoorten uitmoorden en – last but not least – ons eigen bestaan in gevaar brengen: is de mensheid suïcidaal? Geef me twee minuten om je te vertellen dat het niet zo hoeft te zijn.

“Men vergeve mij de ontdekking dat iedere moraalfilosofie tot nu toe saai is geweest en tot de slaapmiddelen behoorde – en dat ‘de deugd’ in mijn ogen door niets zozeer is geschaad als door deze saaiheid van haar pleitbezorgers.” Aldus Friedrich Nietzsche in zijn ‘Voorbij goed en kwaad’ (1886). Ik vergeef het hem. En nu maar hopen dat je wakker wordt en blijft bij m’n boek over goed en kwaad en dit vlog erover. Weinig zo spannend als de zeven hoofdzonden.

Mijn nieuwste vlog. Over de zeven hoofzonden. En wat voor goeds we uit die minder fraaie kantjes van onszelf kunnen halen. Of hoe we het grotere kwaad in de wereld ermee tegemoet kunnen treden.

Het kwaad bestaat, en ik ga erover schrijven. Het in de bek kijken om het beter te kunnen begrijpen. En dat vooral: het te bestrijden. Dit is mijn nieuwste vlog in een reeks van zeven. Meer vlogs volgen in de komende weken.

Anderhalf jaar terug begonnen we bij The School of Life aan iets waarvan ik nooit had gedacht dat het zo groot en zo goed zou worden: de Jaaropleiding. Veertig lessen over filosofen, psychologen, sociologen, schrijvers en andere kunstenaars. Ik mocht daarbij (politiek) filosofen en sociologen voor mijn rekening nemen. Denk aan Aristoteles en Hannah Arendt, Nietzsche of Marx. Inmiddels ben ik al weer aan mijn zesde groep toe, en iedere week opnieuw is het een feest voor de geest.

Op vrijdag 29 maart begint een nieuwe jaaropleiding met andere denkers: bijvoorbeeld antropologen, biologen, filmmakers, economen en hedendaagse filosofen. Die laatste twee groepen mag ik behandelen, en ik heb heel veel zin om issues te bespreken als woede & democratie, goed omgaan met het kwaad, of klimaat(rechtvaardigheid), met dank aan denkers als: Steven Pinker en Yuval Harari; Martha Nussbaum en Susan Neiman; Naomi Klein en Bruno Latour. Om er maar een paar te noemen die ons gaan inspireren om ons eigen denken te scherpen.

Bestaat er zoiets als een kunst van het veranderen? En wat kun je daarbij leren van bekende of minder bekende veranderingskunstenaars? In mijn reeks Changemakers behandel ik deze vragen, vanaf donderdag 28 maart. Met mooie levensverhalen, ideeën van klassieke en moderne filosofen, en heel veel ruimte voor de vragen en ervaringen van de cursisten zelf.

Waarom vermijden we het zo vaak om onszelf beter te leren kennen? Hoe kom je nader tot anderen door jezelf beter te snappen en hoe ga je jezelf beter begrijpen met dank aan anderen? En valt er nog wat te lachen, wanneer je in de spiegel kijkt? Dit zijn de vragen die ik op vrijdag 8 maart zal beantwoorden in de class ‘Ontwikkel je zelfkennis’. Tussen twee en half vijf bij The School of Life in Amsterdam.

In de VPRO-gids die vandaag verschijnt, spreek ik over de voor- en nadelen van ‘hokjesdenken’. Het artikel ‘Gender zonder grenzen’ van Finette Oele is een vooruitblik op de aflevering van Tegenlicht: ‘Beste reizigers’. Deze is te zien op zondag 17 februari.